W art. 120 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT ustawodawca określił szczególne tryby dotyczące dystrybucji towarów używanych, twórczość artystyczną, okazów kolekcjonerskich i antyków w systemie VAT marża. Ustęp ten mówi, że poprzez definicję towary używane rozumie się ruchome dobra materialne idealne do ponownego użytku w ich aktualnym stanie lub po naprawie. Definicję tą uwzględnia się w przypadku, kiedy towary używane zbywane są przez płatnika, który kupił je lub sprowadził je celem kolejnej ich odsprzedaży (art. 120 ust. 4 ustawy o VAT).
System marża daje możliwość opodatkowania podatkiem VAT tylko na dysproporcję między kosztem zakupu a kosztem odsprzedania, a nie całokształt obrotów otrzymanych przez podatnika.
W myśl ustawy o podatku VAT, płacenie systemem VAT marża jest realne wyłącznie w chwili, kiedy towary używane były kupione od podmiotu , który nie jest zarejestrowanym podatnikiem VAT albo formalnym podatnikiem podatku od wartości dodanej albo kiedy zakup został dokonany od formalnego podatnika VAT, a dostawa, o której mówi akt prawny była zwolniona od podatku na fundamencie art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113 ustawy o VAT i podatników VAT, w przypadku nałożenia podatku na tą dystrybucji w systemie VAT marża.
Zasada opodatkowania w systemie VAT marża jest poniższa: w przypadku właściciela firmy, który wykonuje procedury opierające się na dystrybucji towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonowanych oraz antyków nabytych uprzednio przez tego podatnika dla celów prowadzonej przez niego działalności gospodarczej lub wwiezionych w celu ponownego zbycia. W takich przypadkach podstawą nałożenia akcyzą od towarów oraz usług jest marża, stanowi ona różnicę między całkowitym przychodem ze zbycia, a kwotą kosztu odkupienia, pomniejszona o kwotę podatku.
Dodatkowe ograniczenia w systemie VAT-marża
Możliwość stosowania nakładania podatku systemem VAT marża podpada
ograniczeniu wypływającemu z art. 120 ust. 10 ustawy o VAT. Z art. tego wynika, że użycie systemu VAT marży tyczy się tylko tych dostaw towarów używanych, jakie podatnik zdobył od:
1) osoby fizycznej, osoby prawnej lub struktury organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, niebędącej podatnikiem lub nie jest podatnikiem podatku od wartości dodanej
2) płatników podatkowych, jeżeli obiektem nabycia były towary używane zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 lub nabycie nastąpiło od niewielkiego właściciela firmy, który wykorzystuje zwolnienia z płacenia podatków
3) płatników podatkowych, jeśli dostawa tych towarów była opodatkowana w trybie marży
4) płatników podatkowych podatku od wartości dodanej, o ile dostawa tych towarów była zwolniona od podatku na zasadach odpowiadających regulacjom załączonych w artykule 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113
5) płatników podatkowych podatku od wartości dodanej, jeśli dostawa tych towarów była obłożona podatkiem od wartości dodanej na zasadach odpowiadających procedurze opodatkowania marży, a nabywca posiada dokumenty jednomyślnie potwierdzające nabycie asortymentu na tych prawach
Podsumowując, ażeby móc zastosować obliczenie podatku w systemie VAT marża, kupno musi nastąpić od niepodatnika, płatnika podatkowego zwolnionego podmiotowo od podatku lub od płatnika podatkowego, który przy dystrybucji skorzystał ze zwolnienia przedmiotowego lub procedurę nałożenia podatku marży. Mówiąc ogólnie, nabywca nie mógł odliczyć na wcześniejszym etapie podatku VAT.
Płatnicy podatkowi autoryzowani do stosowania szczególnego trybu rozliczania podatku VAT, o jakim mowa w artykule 119 i 120 ustawy o VAT, nie mają konieczności wyszczególnienia na rachunku VAT swojej marży. W rachunku wpisują wyłącznie koszt należności ogółem.